Yaş değiştirme davası, Halk arasında yaygın olarak yaş küçültme ve yaş büyütme davası olarak bilinen ve hukuki dilke yaş tashihi olarak kullanılan dava türü, kişinin gerçek yaşının nüfus kayıtlarında farklı görünmesi halinde açılan dava türüdür. Yaşın geç bildirilmesi, doğum kaydında yapılan hatalar, yanlış beyan, nüfus kayıtlarının yanlış işlenmesi veya başkaca yanlış idari işlemler kişinin gerçek yaşının nüfus kayıtlarına yanlış yazılmasının sebepleridir. Kişinin gerçek yaşının nüfus kayıtlarında yanlış görünmesi emeklilik, işe giriş, askere gitme, zorunlu emekli olma ve buna benzer pek çok durumda olumsuz olarak etkileyebilmektedir. Böyle bir durum söz konusu olduğunda gerçek yaşın kayıtlara işlenmesi, nüfus kaydının düzeltilmesi için mahkemeye başvurarak yaş tashihi davası açmak bir zorunluluktur.
Nüfusa başvuru ile yaş büyütme ya da yaş küçültme yapılır mı?
Yaş büyütme ve küçültme talepleri ve yaş değiştirme davası için nüfus Müdürlüğüne başvurulmaz. Gerçek yaşın tespiti için mahkemeye başvurmak zorunludur. Yaş tashihi için dava açılması gerekmektedir. Yazılacak dilekçe ile Asliye Hukuk Mahkemesine dava açmak gerekmektedir. Başka şekilde yaş değiştirmek mümkün olmayacaktır. Dava, kişinin bulunduğu yer Asliye Hukuk Mahkemesinde açılır ve bulunulan yerdeki Nüfus Müdürlüğü davalı olarak gösterilmek zorundadır.
Mahkeme, gerçeği tespit edebilmek için çeşitli delillere başvurur. Bunlar arasında hastane doğum kayıtları, tanık beyanları ve resmi belgeler yer alır. Ayrıca en önemli delillerden biri de kemik yaşı tespitidir. Kemik yaşı testi, genellikle el ve bilek röntgeni üzerinden Adli Tıp Kurumu veya yetkili sağlık kuruluşları tarafından yapılır ve kişinin biyolojik yaşına dair bilimsel bir değerlendirme içerir. Kemik testi daha çok 10–25 yaş aralığındaki kişilerde en sağlıklı ve en anlamlı sonuçları verir. Mahkeme, tüm bu delilleri birlikte değerlendirerek karar verir. Bu karar her zaman kişinin istediği sonucu vermeyebilir, ancak yaş değişikliği için başka bir yol bulunmamaktadır. Nüfus yaş tashihi davaları genelde 6 ayda sonuçlanmakla birlikte iş yoğunluğuna göre daha kısa veya daha uzun sürelerde de sonuçlanabilmektedir.
18 yaşından küçük olan bireyler için kişinin kendisinin dava ehliyeti bulunmadığı için anne babası tarafından veya anne baba boşanmış ise velayeti kimdeyse o kişi tarafından dava açılması gerekmektedir. Anne baba boşanmış olması halinde velayet kendinde olan kişi davayı açabilir, bazı durumlarda mahkeme tarafından babanın beyanı da istenebilmektedir.
Aşağıda yaş tashihi davasının süreçlerine ilişkin olarak süreç diyagramını ve Asliye Hukuk Mahkemesine sunulacak olan dava dilekçesinin bir örneğini bulabilirsiniz. Yaş tashihi dava dilekçesi örneği size genel bilgi verecektir. Bu dilekçeyi kullanmak isterseniz dilekçedeki ilgili alanları kendinize göre uyarlayarak dava dilekçenizi hazırlayabilirsiniz. Dilekçeniz ile mahkemeye dava açmak için e imzanız varsa Uyap vatandaş portalı kullanarak davanızı açabilirsiniz. Açılacak olan yaş tashihi davasında, davanın niteliği itibariyle yargılama giderlerinin davayı açan kişinin üzerinde bırakıldığı bilgisini de paylaşalım.
T.C. ……… ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ’NE
DAVACI :
Adı Soyadı: …………………
T.C. Kimlik No: ……………
Adres: ………………………
DAVALI :
İlgili Nüfus Müdürlüğü (………… Nüfus Müdürlüğü)
KONU :
Nüfus kayıtlarında yer alan doğum tarihimin gerçeğe uygun şekilde düzeltilmesi (yaş tashihi) talebidir.
AÇIKLAMALAR :
- Nüfus kayıtlarında doğum tarihim …/…/…… olarak yer almaktadır. Ancak bu tarih gerçeği yansıtmamaktadır. Gerçek doğum tarihim …/…/……’dir.
- Kayıt hatası, doğumumun geç bildirilmesi / yanlış beyan / idari hata nedeniyle oluşmuştur.
- Gerçek yaşımın tespiti için hastane/doğum kayıtları bulunmamakta olup tanık beyanları ve kemik yaşı tespiti dahil her türlü delil ile durum ispatlanacaktır.
- Yanlış kayıt nedeniyle askerlik, eğitim ve sosyal haklarım olumsuz etkilenmektedir.
HUKUKİ SEBEPLER :
Nüfus Hizmetleri Kanunu, HMK ve ilgili mevzuat.
DELİLLER :
Nüfus kayıtları, tanık beyanları, kemik yaşı tespiti (adli tıp raporu), hastane kayıtları ve her türlü yasal delil.
Tanık İsimleri ve Adresleri: 1-
SONUÇ VE TALEP :
Yukarıda açıklanan nedenlerle nüfus kayıtlarında yer alan doğum tarihimin gerçeğe uygun şekilde düzeltilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim.
Tarih: …/…/……
İmza
Davacı: ……………